انکار حملات داعش در تاجیکستان


انکار حملات داعش در تاجیکستان

 مقامات تاجیکستان به صورت رسمی نقش داعش در حملات ۲۹ جولای که منجر به کشته شدن ۴ نفر از توریست‌های خارجی در جنوب این کشور شد، را انکار کرده‌اند. در همین راستا، به‌ رغم شواهد قابل توجهی که در این باره وجود داشته است، دادستان کل تاجیکستان طی بیانیه‌ای سازماندهی این تهاجم توسط نیروهای داعش را غیرممکن خوانده است.
در عوض، مقامات تاجیک حزب نهضت اسلامی تاجیکستان را مسئول اصلی این حمله تروریستی معرفی کرده و ادعا کرده‌اند که ویدئوی منتشر شده از بیعت مهاجمین مذکور با رهبر داعش، ابوبکر البغدادی، صرفاً یک تاکتیک انحرافی بوده است.
در این بیانیه همچنین اشاره شده که اطلاعات منتشر شده در انترنت مبنی بر سازماندهی این حمله توسط داعش «با هدف رفع ظن و اتهامات از سازمان تروریستی “حزب نهضت اسلامی” بوده، که مهم‌ترین منفعت‌بر اقدامات تروریستی است».
با این حال، همانطور که برخی از رسانه‌ها پیش از این تحلیل کرده بودند، شواهد قانع‌کننده‌ای وجود دارد مبنی بر این که تهاجم تروریستی مذکور حداقل الهام‌گرفته از داعش و افکار و روش‌های آن‌ است.
    نخست، حمله با موتر سواری به سمت عابران پیاده و بایسیکل سواران منطبق بر الگوی طراحی‌شده توسط داعش برای طرفدارانش در سرتاسر جهان است. در شماره نوامبر ۲۰۱۶ یکی از مجلات داعش تحت عنوان «رومیه»، این گروه تروریستی طرفدارانش را به حمله با وسائل نقلیه به عابرین پیاده و بایسیکل سواران تشویق می‌کند. در این مجله در خصوص مزیت حمله با استفاده از موتر نوشته شده بود که «وسائل نقلیه همچون چاقو هستند، بسیار راحت به دست می‌آیند و … به علت استفاده گسترده از آن‌ها در سرتاسر جهان، هیچ شکی نسبت به آن‌ها شکل نمی‌گیرد».
الگوی حمله با موتر به عابران پیاده و بایسیکل سواران پس از آن بود که در نقاط مختلفی از جهان نمایان شد. از جمله این حملات می‌توان به حملات ۲۸ نوامبر ۲۰۱۶ در کلمبوس، اوهایو، ۱۶ دسمبر ۲۰۱۶ در برلین، ۲۲ مارچ ۲۰۱۷ در لندن، ۷ اپریل ۲۰۱۷ در استکهلم، ۳ جون ۲۰۱۷ در لندن، ۱۷ آگوست ۲۰۱۷ در بارسلونا و ۳۱ اکتوبر ۲۰۱۷ در نیویارک اشاره کرد.
البته در بسیاری از مواردی از این دست، ارتباط و وفاداری مهاجمین با داعش اثبات شده نبود، اما در مورد اخیر تاجیکستان این امر نیز به واقعیت تبدیل شده و تردیدی در آن نیست.
در مورخ ۳۰ جولای (یک آنلاین پس از وقوع حادثه) نویسنده داعش طی نیوزی مسئولیت این حمله در تاجیکستان را بر عهده گرفت. در این پیام اشاره شده بود که مهاجمین، از سربازان خلافت داعش در تاجیکستان هستند. یک آنلاین بعد نیز داعش مجدداً ویدئویی منتشر کرد که در آن، اعضای گروه مهاجمین تاجیک در کنار پرچم داعش، در حال بیعت با رهبر این گروه تروریستی، ابوبکر البغدادی بودند.
اگرچه تشخیص آن هنوز کمی سخت است، ولی به نظر می‌رسد مردم جوانی که توسط دولت تاجیکستان به‌عنوان مسئول حمله معرفی شده بود، بعدتر توسط نیروهای پولیس کشته شد.
در واقع در این پرونده شواهد بسیار کمی برای تردید در ارتباط این حمله با داعش وجود دارد. در حالی که مشخص نیست این حمله از خارج کشور سازماندهی شده و یا تحت تصورات و برداشت‌های مهاجمین به صورت خودجوش صورت گرفته، اما این مورد قطعی است که انگیزه‌های این موضوع از داعش و تبلیغات آن برگرفته شده است.
با این وجود اما باز هم دولت تاجیکستان تصمیم دارد تا حزب نهضت اسلامی را برای این موضع مورد عتاب قرار دهد. همانطور که پیش‌تر هم در رسانه‌های مختلف بیان شده است، دولت تاجیکستان از سال ۲۰۱۵ تلاش‌های منسجمی برای نابودی کامل این حزب سیاسی صورت داده است.
در مرحله نخست، این حزب سیاسی از پارلمان کنار گذاشته شد، سپس فعالیت آن غیرقانونی اعلام شد و برچسب گروه تروریستی به این حزب الحاق شد. رهبران (و وکلای) حزب نهضت اسلامی همه دستگیر و یا وادار به فرار از کشور شدند. خانواده و اقوام فعالین سیاسی خارج کشور نیز امآنلاین اساساً به گروگان‌های دولت بدل گشته‌اند که اغلب اجازه خروج از کشور را ندارند و مدام برای بازجویی فراخوانده می‌شوند.
آرتمی ام. کالینوسکی، استاد دانشگاه آمستردام و نویسنده کتاب تازه منتشر شده «تاجیکستان در دوره اتحاد جماهیر شوروی» اخیراً گفته است که وقایع دوشنبه «کاملاً غیرقابل باور» است و بازتاب‌دهنده سخت‌گیری‌های بی‌مورد دولت در سیاست داخلی است. کالینوسکی همچنین اشاره می‌کند که با توجه به حضور حزب نهضت اسلامی در پارلمان تاجیکستان در سال‌های پس از جنگو دیگر اقدامات این حزب، مشارکت آن در این حمله تروریستی غیرممکن و غیرقابل باور است.
وی همچنین می‌افزاید: حزب نهضت اسلامی حتی پس از تبعید نیز روش خود را برای مخالفت با حکومت تاجیکستان از طریق ابزارهای دموکراتیک ادامه داد؛ این گروه هیچ‌گاه منافعی در تحریک مردم برای حملات مسلحانه در داخل تاجیکستان نداشته است. این حزب همچنین هیچ‌گاه دیدگاه‌های جنون‌آمیز و خشنی را نسبت به اروپایی‌ها از خود نشان نداده است. در عوض، هم پیش و هم پس از تبعید، محی‌الدین کبیری همواره خواهان فشار اروپا به دولت امامعلی رحمان (که از ۱۹۹۲ رئیس‌وستر تاجیکستان است) برای وفای به عهدش بوده است. درمجموع، اگرچه نمی‌توان درباره این که مهاجمین زمانی عضو حزب نهضت اسلامی بوده‌اند ادعایی کرد، اما کاملاً واضح است که این حزب هیچ مشارکتی در حمله تروریستی مذکور نداشته است.
بیانیه طنزوار دادستان کل تاجیکستان که ارتباط میان داعش و این حمله تروریستی را انکار می‌کند، به این موضوع اشاره دارد که حمله با هدف ایجاد « فضای رعب و وحشت در جامعه و آسیب رساندن به وجهه تاجیکستان در عرصه بین‌المللی صورت گرفته است». در حالی که تصویر این کشور پیش از این به میزان بیشتری از طریق سیاست‌های دولت مورد خدشه قرار گرفته است.