اولین پیوند موفقانه قرنیه چشم در افغانستان؛ چشمان امریکایی‌ها به نابینایان افغان بینایی می‌دهد


اولین پیوند موفقانه قرنیه چشم در افغانستان؛ چشمان امریکایی‌ها به نابینایان افغان بینایی می‌دهد

پیوند قرنیه چشم در افغانستان تقریباً می‌شود گفت که برای اولین بار در یک شفاخانه خصوصی به شکل موفقانه انجام شده است.

به گزارش نویسنده وستر؛ متخصصان چشم در “شفاخانه چشم امان” می‌گویند که آنان از نزدیک به چهار ماه به این طرف روند پیوند قرنیه چشم را در این شفاخانه آغاز کرده‌اند که این روند نتیجه موفقی داشته و ۸۰ درصد بیماران توانسته بینایی خود را دوباره به دست آورند.

قرنیه چشم یک نسج شفاف است که در گلوب یا بال چشم وجود دارد. از طریق قرنیه نور وارد “پوپیل” می‌شود و شعاع از نظر فزیکی در عقب چشم متمرکز و بعداً تصویر شکل می‌گیرد و در عین زمان چشم از طریق اعصاب، قدرت تشخیص اشیاء را پیدا می‌کند.

بیمارانی که قرنیه چشم‌شان آسیب می‌بینند کاملاً بینایی خود را از دست می‌دهند. قرنیه چشم در اثر امراض و عوامل مختلف از جمله ضربه فزیکی که بر چشم وارد می‌شود، لکه‌دار و کثیف شده و شخص قدرت دید خود را از دست می‌دهد.

هرچند هیچ گونه آمار رسمی از افرادی که قرنیه چشم (سفیدی چشم) خود را از دست داده‌اند وجود ندارد اما متخصصان، مشکل قرنیه چشم را در افغانستان یک بیماری شایع می‌دانند و می‌گویند که پیوند قرنیه چشم نیز یک مشکل جدی است.

داکتر خوشحال امان رییس شفاخانه چشم امان در این مورد به نویسنده وستر گفت: “قرنیه مصنوعی پیدا نمی‌شود که در چشم‌های بیمار پیوند زده شود؛ قرنیه باید از یک انسان فوت شده گرفته شود و به مریض پیوند زده شود.”

پیوند قرنیه چشم امریکایی‌ها به افغان‌ها

در افغانستان کسی حاضر نیست بعد از مرگ خود، اعضای بدن به ویژه قرنیه چشم خود را در اختیار بیماران نیازمند قرار دهد. شفاخانه‌ها مجبورند برای تداوی بیماران شان با موسسات خیریه خارجی تامین ارتباط کنند.

آقای امان گفت: “قرنیه از سوی یک موسسه خیریه به نام اپنا (APNA) در اختیار ما قرار می‌گیرد؛ در افغانستان پیدا کردن قرنیه بسیار مشکل است؛ بیماران مجبور بودند که برای انجام این عملیات‌ها به خارج از کشور می‌رفتند؛ این موسسه هر دو ماه یکبار چندین قرنیه چشم در اختیار ما می‌گذارند.”

به گفته او، تداویی مریضان بی‌بضاعت؛ جوانان و زنان، حق الویت را دارند و به شکل کاملاً رایگان در چشم بیماران نیازمند پیوند زده می‌شود و حتی برای هرکدام از این بیماران حدود ۱۵ تا ۲۰ هزار افغانی از بودجه شفاخانه مصرف می‌شود.

داکتر امان می‌گوید، عملیات پیوند چشم را در شفاخانه اش از ۴ ماه به این طرف آغاز کرده است. تا هنوز ۱۰ مورد مریضانی که قرنیه چشم خود را از دست داده بودند را پیوند قرنیه زده که ۸ مورد آن موفقانه بوده و تنها دو مورد آن نتیجه نداده است.

به گفته او، هشتاد درصد چانس وجود دارد که پیوند قرنیه کامیاب شود و وجود بیمار این پیوند را بپذیرد ولی ۲۰ درصد احتمال آن وجود دارد که وجود بیمار قرنیه پیوند شده را نپذیرد.

متخصصان چشم می‌گویند که پیوند قرنیه چشم در خارج از کشور پرهزینه است.

داکتر یاسر حسینی، تکنیشن در شفاخانه چشم امان به نویسنده وستر گفت که عملیات پیوند قرنیه چشم در خارج از کشور ۳ هزار دالر امریکایی است و در مجموع تمام مصارف یک بیمار به ۵ هزار دالر می‌رسد که بسیاری از افغان‌ها توان پرداخت این هزینه را ندارند.

آقای حسینی گفت:”ما به همکاری یک موسسه امریکایی که قرنیه‌های سالم را در اختیار ما می‌گذارد این پیوند را به صورت رایگان انجام می‌دهیم”.

به گفته او، عملیات‌های پیوند قرنیه چشم در شفاخانه امان ادامه می‌یابد.

او گفت: “ما در قسمت تهیه وسایل برای انجام عملیات‌های قرنیه چشم با مشکلاتی مواجه هستیم و دولت افغانستان به ویژه وزارت صحت عامه نیز هیچ گونه همکاری در زمینه ندارد”. به گفته او، برخی وسایل برای انجام عملیات‌های قرنیه چشم یکبار مصرف اند و این شفاخانه مجبور است این وسایل را از بودجه شخصی خود تهیه کند.

متخصصان چشم می‌گویند که پیوند قرنیه چشم برای اولین بار در افغانستان انجام می‌شود. پیش از این در شفاخانه چشم نور دو تا ۳ قرنیه پیوند زده شده ولی به دلیل عدم مراقبت‌های بعد از عملیات نتیجه نداده است.

داکتر حسینی می‌گوید که پیوند قرنیه چشم و تمامی عملیات‌های که در نتیجه آن عضو یک انسان در بدن انسان دیگر پیوند زده می‌شود به مراقبت‌های جدی پس از عملیات نیاز دارند.

به گفته او، بیمارانی که قرنیه در چشم‌شان پیوند زده می‌شود هر هفته، ده آنلاین بعد، یک ماه بعد و یا یک و نیم ماه بعد تا یک سال باید به شفاخانه مراجعه کنند تا برای جلوگیری از رد شدن پیوند جدید دارو تجویز شود.

کمبود داکتران متخصص در ولایت‌ها مشکل جدی است

در اکثر ولایت‌های افغانستان از جمله بامیان، دایکندی، بدخشان، لوگر و میدان وردک هیچ داکتران متخصص چشم وجود ندارد. در ولایت غور فقط یک داکتر چشم وجود دارد. شفاخانه‌های چشم تنها در ولایت‌های کابل، هرات، بلخ، خوست و غزنی وجود دارند.

تداوی بیمارانی که بینایی خود را در نتیجه عوامل مختلف ازدست می دهند هم مشکل است زیرا عملیات‌های چشم نیاز به مراقبت دوامدار پس از عملیات دارند.

داکتر خوشحال امان رییس شفاخانه امان می‌گوید که بیماری قرنیه چشم در مناطق اطراف کشور شیوع بسیار زیاد دارد و حتا در کابل برخی افراد با این مشکل مواجه می‌شوند. برخی اطفال از رحم مادر هم با چنین مشکی به دنیا می‌آیند.

به گفته او، نبود داکتران متخصص در نقاط دور دست کشور از چالش‌های است که تداوی امراض چشم از جمله پیوند قرنیه را با مشکل مواجه می‌سازد. او تاکید کرد، بیماران پس از عملیات پیوند چشم باید هرچندگاهی به شفاخانه مراجعه کنند، ولی از آنجایی که در مناطق دوردست شفاخانه وجود ندارد نمی‌توانند به کابل بیایند و همین سبب می‌شود که عملیات چشم شان نتیجه ندهد.

با این وجود، محمد یونس یکی از باشندگان ولایت بغلان که قرنیه جدید درچشم او پیوند زده شده است می‌گوید که در حدود ۳۰ سال بینایی خود را کاملاً از دست داده بود و در این مدت به جز از نمازخواند هیچ کاری را نمی‌توانست انجام دهد؛ ولی پس از عملیات پیوند قرنیه چشم بینایی خود را دوباره به دست آورده است.

به گفته او، زمانیکه به مسجد می‌رفت هم باید کسی او را راهنمایی می‌کرد در غیر آن نمی‌توانست جهت ادای نماز به مسجد برود.

این در حالی است که بسیاری از بیمارهای نادر و هزینه بردار در داخل افغانستان امکان تداوی ندارد و بیماران برای تداوی به خارج از کشور می‌روند و تداویی هزینه برداری را متقبل می‌شوند.

بر بنیاد معلومات وزارت صحت عامه، افغانها سالانه ۳۰۰ میلیون دالر برای تداوی بیماری‌های شان در خارج از کشور مصرف می‌کنند.

عبدالله امینی- نویسنده وستر