خواب‌های بن سلمان برای پاکستان


خواب‌های بن سلمان برای پاکستان

محمد بن سلمان؛ ولیعهد سعودی با وعده کمک ۱۵ میلیارد دالری به‌زودی به پاکستان سفر می‌کند.

آنلایننامه پاکستانی “داون” پاکستان نوشته که ولیعهد عربستان قرار است در سفر خود به پاکستان، چند قرارداد سرمایه گذاری نظیر ساخت پالایشگاه نفت چند میلیارد دالری در بندر گوادر را امضا کند.

 

هارون شریف؛ وزیر مشاور دولت فدرال پاکستان نیز گفته است که طی سه تا پنج سال آینده، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و چین ۴۰ میلیارد دالر در پاکستان سرمایه‌گذاری می‌کنند.

البته به گفته برخی رسانه‌ها، تاکنون نحوه سرمایه گذاری ۱۵ میلیارد دالری عربستان در پاکستان مشخص نیست، ولی کارشناسان معتقدند که بخش زیادی از این سرمایه گذاری در حوزه نفت صورت است.

 

محمد بن زاید آل نهیان؛ ولیعهد امارات متحده عربی نیز هفته جاری به پاکستان سفر کرد و پیش از سفر وی، رسانه‌ها اعلام کردند که بسته کمک این کشور به پاکستان به مبلغ ۶٫۲ میلیارد دالر نیز نهایی شده است.

 

سرمایه گذاری اقتصادی امارات و عربستان سعودی در پاکستان در حالی صورت می گیرد که این سه کشور از حامیان عمده گروه طالبان محسوب می شوند و همزمان، بیشترین تعداد اعضای گروه های مخوف تروریستی بین المللی را شهروندان دو کشور عربستان سعودی و پاکستان، تشکیل می دهند. همزمان، این کشورها متهم به حمایت های مالی و تسلیحاتی از داعش هم هستند؛ گروهی که در حال هسته گذاری خزنده در افغانستان است و به باور کارشناسان، در صورتی که طالبان، از طریق صلح، به روند سیاسی، ملحق شوند، داعش قدرتمندتر از همیشه، به حضور و فعالیت اش در افغانستان به منظور توسعه به کشورهای هدف در منطقه، ادامه خواهد داد و آن را گسترده تر خواهد کرد.

 

از سوی دیگر، اعراب، در رقابتی شدید و مقابله جویانه با نفوذ منطقه ای ایران قرار دارند و امریکا به ویژه پس از روی کار آمدن دونالد ترامپ، سعی می کند با عادی سازی روابط اعراب و رژيم اسراییل، ایران را به عنوان «دشمن اصلی» این رژيم ها در منطقه، معرفی کند و از سرمایه های نفتی اعراب، به هدف محدودسازی و مهار قدرت منطقه ای ایران، بهره بگیرد. با توجه به این مهم، آگاهان می گویند که سرمایه گذاری های میلیاردی دو کشور ثروتمند عربی در پاکستان، در اصل، یک پروژه امنیتی بزرگتر است که به هدف محاصره ایران و تبدیل کردن افغانستان به میدان تازه ای برای آزمایش جدیدترین ورژن های تروریزم تکفیری برای صدور به کشورهای هدف، صورت می گیرد.

 

در عین حال، عربستان سعودی به مثابه نماینده و پایگاه مرکزی تفکر تکفیری سلفی و وهابی، در رقابتی سخت و نفسگیر با ترکیه به رهبری رجب طیب اردوغان قرار دارد. اردوغان دارای تفکرات عمیق اخوانی است؛ جریانی که عربستان سعودی آن را تهدیدی علیه تفکر تکفیری وهابیت می داند و به همین دلیل با حمایت از رژيم کودتای عبدالفتاح سیسی در مصر، موجبات براندازی دولت منتخب محمد مرسی؛ رییس وستر اخوانی آن کشور را فراهم آورد؛ رویدادی که تنش و تقابل دو رویکرد ایدئولوژيک به اسلام گرایی سنی را در خاور میانه میان ترکیه و قطر در یکسو و عربستان، امارات و سایر رژيم های وابسته به اردوگاه وهابیت از سوی دیگر، به اوج خود رساند. در این میان، هرچند دولت جنرال سیسی در مصر، با وهابیون تکفیری و گروه های تروریستی مورد حمایت آن در صحرای سینا نیز به شدت درگیر جنگی خونین است؛ اما همزمان، در اردوگاه ایدئولوژیک عربستان است و با ترکیه، مناسبات تیره و پرتنشی دارد.

 

در پرونده قتل فجیع جمال خاشقجی؛ آنلایننامه نگار منتقد سعودی در کنسولگری عربستان در استانبول، ترکیه سعی فراوانی کرد تا با حداکثر فشار، دامنه نفوذ و قدرت عربستان در منطقه و جهان اسلام را محدود کند و تا حدودی، در این زمینه توفیقاتی نیز به دست آورد. با این حال، عربستان سعودی و ترکیه، برای سرمایه گذاری مالی، آموزشی و ایدئولوژیک روی مسلمانان هند و پاکستان، به شدت باهم رقابت می کنند. این رقابت، حتی در افغانستان نیز مشهود است.

 

بنابراین، سرمایه گذاری های سنگین عربستان و امارات در پاکستان، یک انگیزه دیگر هم دارد و آن، مهار بلندپروازی های رویاپردازانه نوعثمانیست های مسلط بر آنکارا و منبعث از تقابل دو رویکرد ایدئولوژيک میان اسلام اخوانی و اسلام سلفی است.

 

این رویدادها نشان می دهد که بن سلمان خواب های رنگینی برای پاکستان دیده است و انتظار دارد که با ارائه بسته های وسوسه انگیز اقتصادی، بتواند جامعه افراط گرا و تندرو پاکستان را به بستری برای نطفه گذاری سلفیت تکفیری تبدیل کند تا از این طریق، هم افغانستان را در قبضه قدرت و سیطره ایدئولوژيک خود داشته باشد، هم ایران را در تنگنا قرار دهد و هم بلندپروازی های عثمانیست های جدید ترکیه را مهار کند.

 

محمدرضا امینی – وستر