وستر – عمران خان؛ پوپولیست پاکستان‌گرا


عمران خان؛ پوپولیست پاکستان‌گرا

آنلاین پنجشنبه، ۴ سرطان، عمران خان؛ رهبر حزب تحریک انصاف پاکستان، مدعی پیآنلاینی در انتخابات پارلمان فدرال شده و از برنامه‌های دولت به رهبری خود سخن گفته است.
 
براساس نتایج اولیه، محتمل به نظر می‌رسد که حزب تحت رهبری عمران خان بتواند در پارلمان فدرال به ۱۳۷ کرسی مورد نیاز برای تشکیل دولت آینده بدون نیاز به ائتلاف با سایر احزاب یا نمایندگان منفرد دست یابد.
 
عمران خان در سخنانی که در جمع هواداران خود ایراد کرد گفت:”این یک انتخابات تاریخی بوده است” و با انتقاد از شرایط کنونی پاکستان اظهار داشت که “در کشوری که نیمی از جمعیت زیر خط فقر یا اندکی بالاتر از خط فقر زندگی می‌کنند نمی‌توانیم بگوییم رویایی که هنگام تاسیس کشور پاکستان داشتیم تحقق یافته است.” او گفت “مبنای سیاست ما، بهبود شرایط طبقات فقیر است.”
 
عمران خان گفت که در پی برگزاری انتخابات، مایل است پاکستانی متحد را مشاهده کند و افزود حملات سیاسی از جمله به شخص خود را فراموش می‌کند. او افزود: “دولت من در پی انتقام‌جویی از هیچکس نیستم.”
 
این دومین انتخابات آزاد در تاریخ سیاسی پاکستان محسوب می شود؛ انتخاباتی که در نتیجه آن، پاکستان از دایره قدرت سنتی چند خانواده مشخص، خارج می شود و در اختیار کسی قرار می گیرد که با برنامه ها و سیاست های خودش روی کار خواهد آمد.
 
اگر عمران خان نخست وزیر شود، این نقطه عطفی تاریخی در پاکستان محسوب خواهد شد؛ زیرا او نه با پول، نه با نفوذ سنتی و نه حتی با اقتدار اجتماعی و پایگاه قومی اش به قدرت راه پیدا می کند.
 
عمران خان به لحاظ قومی یک پشتون است؛ ساستمردی که از قهرمانی کریکت شروع کرد، تحصیل یافته آکسفورد است و در انتخابات گذشته توانست حاکمیت ایالت خیبر پختونخوا را از آن خود کند.
 
بنابراین، او خارج از دایره سنتی قدرت خانوادگی می تواند به عالی ترین مدارج قدرت صعود کند؛ اما او برخلاف تصور، یک ناسیونالیست پشتون نیست. او چارچوب های برنامه سیاسی خود را فراتر از مرزهای قومی و برای همه مردم پاکستان تعریف کرده است. به همین دلیل است که حتی بلوچ ها و هزاره ها که اقلیت هایی آسیب پذیر و به شدت تحت ستم در پاکستان محسوب می شوند نیز به تغییرات وعده داده شده از سوی او، چشم امید دوخته اند.
 
او خود را معمار «پاکستان نوین» معرفی می کند؛ پاکستانی که از دید او عاری از فساد و سلطه خاندان های قدرت خواهد بود و در آن، همه مردم پاکستان سهم و حضور خواهند داشت.
 
برنامه های عامه پسند عمران خان، از او یک سیاستمدار پوپولیست و به شدت پاکستان‌گرا ساخته است.
 
سیاست های اصلاحی او در زمینه مبارزه با فساد، فقرزدایی، بهبود و توسعه خدمات آموزشی، حاکمیت قانون و توسعه قدرت دولت مرکزی بر ایالت های خودمختار و مناطق آزاد، میلیون ها نفر را با او همراه کرده است.
 
تا اینجای کار به نظر می رسد که او دردهای واقعی مردم پاکستان را به خوبی تشخیص داده و روی آنها دست گذاشته است.
 
اما اینکه آیا او خواهد توانست برای این دردهای دیرسال، درمانی نیز پیدا کند یا خیر، سؤالی است که به آینده مربوط می شود.
 
سال گذشته، پاکستان آنلاینهای ملتهبی را سپری کرد؛ آنلاینهایی که در آن، عمران خان رهبری یک تظاهرات میلیونی طولانی و گسترده ضد دولتی را بر عهده گرفت تا دولت اسلام آباد را مجبور به کناره گیری کند.
 
به دنبال آن، میلیون ها نفر از ساکنان پشتون تبار پاکستان، موج تازه ای از اعتراضات گسترده ملی را راه اندازی کردند تا علیه آنچه تبعیض و بی عدالتی و سرکوب و اختناق و محرومیت این قوم می خواندند، اعتراض کنند.
 
عمران خان به عنوان یک پوپولیست پاکستان گرا با هوشمندی بر این موج ها سوار شد تا به سیطره سنتی خاندان های قدرت، پایان دهد و طرح «پاکستان نوین» را بریزد.
 
گفته می شود او از حمایت نیرومند ارتش پاکستان نیز برخوردار است. این گمانه به اندازه ای قوی است که ادعا شد در جریان انتخابات اخیر، ارتش به نفع عمران خان، دست به تقلب زده است؛ ادعایی که از سوی کمیسیون انتخابات پاکستان، فاقد اسناد لازم و مردود اعلام شد.
 
با این حال، در پاکستان علیرغم برگزاری انتخابات، ارتش همچنان تعیین کننده رؤوس اصلی سیاست های دولت است. به همین دلیل است که برخلاف تغییراتی که انتظار می رود با پیآنلاینی عمران خان در داخل آن کشور رخ دهد، در عرصه سیاست خارجی، پیش بینی نمی شود، تغییر ملموسی را شاهد باشیم.
 
محمدرضا امینی – وستر